Wat zijn PFAS en waarom zitten ze in kraanwater?

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden synthetische stoffen die water-, vet- en vuilafstotend zijn. Ze worden “forever chemicals” genoemd omdat ze nauwelijks afbreken in het milieu of het menselijk lichaam. Bekende varianten zijn PFOS en PFOA — beide al officieel verboden maar nog steeds meetbaar aanwezig.

Ze komen in drinkwater via industriële lozingen bovenstrooms in rivieren, blusschuim bij brandweerlocaties, landbouw en via de bodem. Waterbedrijven zuiveren water uitgebreid maar standaardzuivering verwijdert PFAS niet volledig.

Heb je eigenlijk wel een waterfilter nodig?

Een eerlijk antwoord vraagt om een eerlijke vraag — en die wordt ook door officiele partijen gesteld. In het consumentenprogramma Radar concludeerden het RIVM en onderzoeksinstituut KWR dat een thuisfilter niet per se nodig is. Hun argument: kraanwater voldoet overal aan de wettelijke norm, en drinkwater is maar goed voor ongeveer 20% van iemands totale PFAS-inname — de rest komt binnen via voeding en lucht.

Dat is een valide punt, en we willen het niet wegpoetsen. Maar drie dingen neemt die conclusie niet mee:

• In regio's waar de RIVM-richtwaarde 2 tot 3 keer wordt overschreden — zoals delen van Noord- en Zuid-Holland, zie het Greenpeace-onderzoek — weegt dat 20%-aandeel voor jou zwaarder mee dan het landelijk gemiddelde.
• “Voldoet aan de norm” zegt niets over lood in je eigen, oudere leidingen. Dat is een volledig ander risico dat je met filtratie kunt aanpakken — geen enkele overheidsnorm voor drinkwater aan de bron verandert daar iets aan.
• Voor zwangere vrouwen en jonge kinderen hanteert het RIVM zelf strengere voorzorg, juist omdat er geen veilige ondergrens voor PFAS en lood bestaat.

Klopt het dat een filter juist bacteriën kan toevoegen?

Waterbedrijf PWN stelt op zijn site dat een waterfilter “nieuwe risico’s kan introduceren” omdat bacteriën kunnen groeien “bij onvoldoende onderhoud”. Dat is technisch correct en geen fabeltje: elk filter met organisch filtermateriaal dat langdurig vochtig blijft, kan in theorie een voedingsbodem worden voor bacteriën — dat geldt voor elk merk, niet specifiek voor AquaGlassFilter.

Hoeveel PFAS zit er in Nederlands kraanwater?

De concentratie verschilt sterk per regio en waterbron. Oppervlaktewater bevat meer PFAS dan diep grondwater.

Bron: RIVM — PFAS in drinkwater · Drinkwaterplatform Nederland

Welke waterfilters werken tegen PFAS?

Er zijn drie filtertechnologieën die PFAS kunnen verwijderen. De praktische geschiktheid verschilt sterk. De tabellen hieronder gaan over wat er publiek te controleren valt, niet over onze eigen waardering.

Waar kun je de testrapporten van AquaGlassFilter nalezen?

Niet de claim, maar het rapport is wat telt. AquaGlassFilter is getest op onder meer PFAS (USEPA 537.1), lood, chloor, pesticiden en fluoride. De rapporten, certificaten en meetwaarden staan openbaar op de pagina met testresultaten en certificaten, zodat je de cijfers en de testomstandigheden zelf kunt beoordelen.

Let bij elk filter op drie dingen: welke testmethode is gebruikt, onder welke omstandigheden is gemeten en of het volledige rapport openbaar is. Dat geldt voor ons, en voor elk ander merk.

Hoe werkt carbon-block filtratie tegen PFAS?

PFAS-moleculen hechten aan het koolstofoppervlak van geperste carbon-block filters via adsorptie. De effectiviteit hangt af van drie factoren:

1. Contacttijd — gravity filters stromen langzaam, waardoor PFAS langer in contact is met het filtermedium. Dit is een voordeel ten opzichte van snelle kraanfilters.
2. Blokdichtheid — hoe dichter het carbon-block, hoe meer koolstofoppervlak beschikbaar voor adsorptie.
3. Type activering — thermisch geactiveerd actief kool heeft een groter intern oppervlak dan chemisch geactiveerd kool.

Voor wie is een PFAS-waterfilter het meest relevant?

• Bewoners van Rotterdam, Nieuwegein, Houten — oevergrondwater met meetbaar hogere PFAS-concentraties
• Zwangere vrouwen — PFAS passeren de placenta, RIVM adviseert totale blootstelling te verlagen
• Ouders met jonge kinderen — cumulatieve blootstelling begint vanaf geboorte
• Huurders — geen installatiemogelijkheid, een gravity filter is dan een praktische optie
• Low-tox leefstijl — bewust verlagen van totale chemische belasting

Veelgestelde vragen over PFAS waterfilters