Hoeveel is 4,4 nanogram PFAS per liter? Zo lees je de Greenpeace-kaart
Gepubliceerd op 5 oktober 2026 · leestijd ongeveer 4 minuten
Sinds de Greenpeace-kaart van 22 september weet half Nederland hoeveel PFAS er in zijn kraanwater zit, uitgedrukt in nanogram per liter. Maar wat is een nanogram eigenlijk, en waarom is 4,4 het getal waar alles om draait? Hier leggen we het uit, met rekenvoorbeelden.
Hoe klein is een nanogram?
Een nanogram is een miljardste gram. De RIVM-advieswaarde van 4,4 ng/L betekent dus 4,4 miljardste gram per liter water.
Een rekenvoorbeeld (eigen berekening, uitgaande van een paracetamol van 500 milligram): 500 milligram is 500 miljoen nanogram. Los je zo'n tablet op in ongeveer 113 miljoen liter water, dan kom je uit op 4,4 nanogram per liter. Dat is ruwweg 45 olympische zwembaden. Drinkwaterbedrijf Dunea noemt voor haar gebied een gemiddelde van 8 tot 9 nanogram per liter, dus ongeveer het dubbele van de advieswaarde.
Waarom is 4,4 het getal?
De 4,4 ng/L is een advieswaarde van het RIVM. Het is een strenge gezondheidskundige richtwaarde, afgeleid uit nieuwe inzichten over effecten van PFAS op het immuunsysteem. De cijfers op de Greenpeace-kaart zijn uitgedrukt in PFOA-equivalenten: de gemeten PFAS-stoffen zijn omgerekend naar hoe schadelijk ze zijn ten opzichte van PFOA.
Advieswaarde of norm?
- Advieswaarde (RIVM): 4,4 ng/L. Een strenge richtwaarde. Overschrijding is een reden om de bron aan te pakken.
- Wettelijke norm: 100 ng/L (som van twintig PFAS). Hier moeten drinkwaterbedrijven aan voldoen.
Het RIVM, de drinkwaterbedrijven en Greenpeace adviseren allemaal om gewoon kraanwater te blijven drinken, ook waar de advieswaarde wordt overschreden. Dat staat ook in ons artikel over de Greenpeace-analyse.
Wat de kaart niet zegt
- De kleur is geen meting van jouw eigen kraan. De cijfers zijn gemiddelden per viercijferig postcodegebied, over ongeveer één tot anderhalf jaar.
- Ze gaan over PFAS die gemeten worden, niet over alle PFAS. TFA is een voorbeeld van een groep die meestal ontbreekt.
- Een waarde onder de advieswaarde is geen garantie, en een waarde erboven is geen alarm.
Wat doet een gemeente met die cijfers?
Het gemeentebestuur van Oegstgeest liet weten Dunea dringend te verzoeken om de PFAS-concentratie zo snel mogelijk terug te dringen, terwijl het drinkwater volgens de wethouder nog steeds aan de veiligheidsnormen voldoet. Dunea pleit voor een nationaal PFAS-verbod. Lees waar dat verbod nu staat.
Wat kun je zelf doen?
- Zoek je postcode op en doe de gratis waterkwaliteitscheck. Staat je uitslag boven de RIVM-waarde? Lees dan wat dat betekent en wat je kunt doen.
- Kijk naar je eten en keuken, waar het grootste deel van je PFAS-inname vandaan komt: PFAS in voeding en PFAS in je keuken.
- Overweeg een filter als je het deel dat via water binnenkomt wilt verkleinen.
Waar het AquaGlassFilter wel en niet over gaat
Het AquaGlassFilter is onafhankelijk getest volgens het NSF/ANSI 53-protocol: meer dan 98% PFOS en meer dan 96% PFOA verwijderd, bij concentraties die veel hoger lagen dan in Nederlands kraanwater. De uitkomst zegt iets over die twee stoffen en niet over alle PFAS. Het filter is niet getest op TFA. Alle rapporten staan op testresultaten en certificaten, en meer over het filter vind je op de pagina van het AquaGlassFilter.
Veelgestelde vragen
Wat betekent 4,4 ng/L?
4,4 miljardste gram per liter: de strenge advieswaarde van het RIVM voor PFAS in drinkwater, uitgedrukt in PFOA-equivalenten.
Is 4,4 ng/L de wettelijke norm?
Nee. De wettelijke norm is 100 ng/L (som van twintig PFAS).
Is mijn kraanwater onveilig als mijn postcode boven 4,4 ng/L zit?
Het RIVM zegt dat kraanwater verantwoord is om te drinken, ook boven de advieswaarde.
Zijn de cijfers op de kaart van mijn eigen kraan?
Nee, het zijn gemiddelden per viercijferig postcodegebied.
Bronnen: Oegstgeester Courant · Greenpeace, 22 september 2026 · Waterforum.