Je PFAS-uitslag staat boven de RIVM-waarde: wat betekent dat en wat kun je doen?
Je PFAS-uitslag staat boven de RIVM-waarde: wat betekent dat en wat kun je doen?
Wat is er de afgelopen weken gebeurd?
- Greenpeace maakte op basis van gegevens van alle tien drinkwaterbedrijven een overzicht. Het gaat vooral om Noord- en Zuid-Holland, waar het drinkwater uit oppervlaktewater komt. Daarbij hoort een postcodechecker.
- De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) publiceerde op 11 september een rapport over TFA, een zeer kleine PFAS. Door PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen komt er volgens de berekeningen jaarlijks minstens 21.000 kilo TFA vrij. Drinkwaterbedrijven kunnen TFA met de gebruikelijke technieken nauwelijks uit water halen.
- Drinkwaterbedrijven zoals Evides benadrukken dat drinkwater veilig is en aan de norm voldoet, en pleiten voor aanpak van PFAS bij de vervuiler.
Norm of advieswaarde: wat is het verschil?
| Wettelijke norm (EU) | RIVM-advieswaarde | |
|---|---|---|
| Waarde | 100 ng/l (som van 20 PFAS) | 4,4 ng/l (PFOA-equivalenten) |
| Wat is het? | Grens waar drinkwaterbedrijven aan moeten voldoen | Gezondheidskundig advies voor langdurige blootstelling |
| Overschrijding betekent | Het water mag niet als drinkwater worden geleverd zonder maatregelen | Signaal dat de bron schoner moet; geen wettelijke overtreding |
Je kraanwater kan dus tegelijk legaal en boven het RIVM-advies zijn. Lees ook wat 'onder de norm' precies betekent.
Wat betekent dit voor jou?
PFAS breken nauwelijks af en kunnen zich in het lichaam ophopen. Daarom telt langdurige blootstelling. Tegelijk komt maar ongeveer twintig procent van je PFAS-inname uit drinkwater; de rest krijg je binnen via voeding en lucht. Het RIVM zegt dat je kraanwater gewoon kunt blijven drinken.
5 stappen die je nu kunt zetten
- Zoek je eigen waarde op. Gebruik onze gratis waterkwaliteitscheck op postcode (PFAS, lood en hardheid), de checker van Greenpeace of de gegevens van je eigen drinkwaterbedrijf.
- Kijk naar de bron van je water. Water uit oppervlaktewater bevat doorgaans meer PFAS dan water uit diep grondwater. Je waterbedrijf vermeldt op de website welke bron jouw water gebruikt.
- Beperk andere bronnen. Gebruik beschadigde antiaanbakpannen niet langer en let op PFAS in waterafstotende producten.
- Overweeg een filter. Let dan op vier dingen: een testrapport waarin PFAS genoemd wordt, welke PFAS-stoffen precies zijn gemeten, de concentratie voor en na het filter, en hoe vaak je het filterelement moet vervangen. Een filter zonder zulke gegevens kun je niet beoordelen. Lees onze uitleg over het beste waterfilter tegen PFAS.
- Volg het beleid. Nederland en de EU werken aan strengere regels en aan een aanpak bij de bron. Dat helpt op lange termijn het meest.
Waarom TFA een aparte vraag is
TFA is een kleine PFAS die in veel grond- en oppervlaktewater wordt aangetroffen en moeilijk te verwijderen is. Dat geldt voor de installaties van waterbedrijven en ook voor veel huishoudfilters. Vraag daarom bij elk filter, ook bij ons, welke stoffen zijn getest. Meer daarover lees je in ons artikel over GenX en TFA in kraanwater.
Waarom zou je een waterfilter gebruiken?
Kraanwater in Nederland is veilig en voldoet aan de wettelijke normen, dus een waterfilter is niet voor iedereen nodig. In deze situaties kan het wel zin hebben:
- Je woont in een regio met hogere PFAS-waarden. Controleer je postcode. Water uit oppervlaktewater bevat doorgaans meer PFAS dan water uit diep grondwater.
- Je woning is van vóór 1970. Dan kunnen er nog loden leidingen zijn. Lood ruik of proef je niet.
- Je proeft of ruikt chloor. Een koolstoffilter haalt dat er grotendeels uit.
- Je bent zwanger of hebt jonge kinderen. Dan is extra voorzichtigheid logisch.
- Je huurt. Een zwaartekrachtfilter op het aanrecht heeft geen installatie nodig.
Twijfel je? Lees ons eerlijke artikel Is een waterfilter nodig in Nederland?
Wat het AquaGlassFilter wel en niet getest heeft
In de labtest van het koolstoffilter (rapport VM25042010, NSF/ANSI 53-protocol, methode USEPA 537.1) zakte PFOS van 0,0010 mg/l naar onder 0,00001 mg/l (meer dan 98% verwijderd). PFOA ging van 0,0005 mg/l naar onder 0,00001 mg/l (meer dan 96%). Dit rapport meet PFOS en PFOA, geen TFA of andere PFAS. Het filterelement vervang je elke 4 maanden. Het filter is van glas en heeft geen installatie nodig.
Bekijk de volledige testresultaten →
Bekijk het filterVeelgestelde vragen
Is mijn kraanwater onveilig als de PFAS-waarde boven de RIVM-advieswaarde ligt?
Niet acuut. Het water voldoet aan de wettelijke norm. De RIVM-waarde is een advies voor langdurige blootstelling. Overschrijding is een signaal om bronnen aan te pakken en je eigen blootstelling te verlagen.
Hoeveel PFAS krijg ik binnen via drinkwater?
Ongeveer twintig procent van je totale inname. De rest komt uit voeding en lucht.
Kan ik TFA uit mijn kraanwater filteren?
TFA is met de gebruikelijke technieken nauwelijks te verwijderen. Kijk bij elk filter welke PFAS er in het testrapport staan. Het rapport van het AquaGlassFilter meet PFOS en PFOA.
Waar vind ik de PFAS-waarde van mijn postcode?
Via onze waterkwaliteitscheck, de checker van Greenpeace of je drinkwaterbedrijf.
Bronnen: ILT, 11 september 2026 · Drinkwaterplatform · RIVM · Evides nieuws · AVROTROS Radar, 28 september 2026