PFAS en kanker: wat zegt het IARC en wat kun je zelf doen?

Gepubliceerd op 8 oktober 2026 · leestijd ongeveer 4 minuten

"PFAS kan kanker veroorzaken." Die zin kom je overal tegen, vaak zonder uitleg. Dit artikel zet op een rij wat de WHO-kankerinstantie IARC en het RIVM echt zeggen, wat nog onzeker is en wat je zelf kunt doen om minder PFAS binnen te krijgen.

Wat besloot het IARC in 2023?

In november 2023 beoordeelde het International Agency for Research on Cancer (onderdeel van de WHO) twee bekende PFAS. PFOA ging van Groep 2B (2014) naar Groep 1. PFOS kreeg Groep 2B.

Bij dieren is het bewijs voor PFOA voldoende. Bij mensen is het beperkt: er zijn aanwijzingen voor nierkanker en teelbalkanker, maar geen zekerheid. Voor PFOS is het bewijs bij mensen onvoldoende en bij dieren beperkt. Voor beide stoffen is er sterk bewijs voor mechanismen die bij kanker een rol kunnen spelen, zoals veranderingen in het immuunsysteem.

Wat zegt zo'n classificatie níet?

Een IARC-classificatie gaat over gevaar: kan een stof kanker veroorzaken? Ze gaat niet over risico: hoe groot is de kans bij de hoeveelheid die jij binnenkrijgt? Het IARC zegt zelf dat de indeling het kankerrisico niet kwantificeert. Cancer Research UK voegt toe dat dierproeven vaak veel hogere doses gebruiken dan mensen normaal binnenkrijgen, en dat onderzoek bij mensen lastig is door leefstijl en andere stoffen.

Wat zei het RIVM?

In een risicoschatting uit 2016 voor omwonenden van de fabriek in Dordrecht concludeerde het RIVM dat het extra kankerrisico op basis van dierproeven waarschijnlijk beperkt is. Tegelijk kon het instituut geen concrete uitspraken doen over gezondheidseffecten, waaronder kanker, en adviseerde het aanvullend onderzoek. Dit is een oudere beoordeling van één locatie, geen oordeel over elk huishouden.

Wat kun je zelf doen om minder PFAS binnen te krijgen?

Helemaal vermijden kan niemand. Verminderen kan wel, en je hoeft er niet bang voor te zijn.

1. Begin met voeding en keuken. Dat is de grootste route. Onze 8 praktische keukentips en het artikel over PFAS in voeding helpen je op weg.
2. Check je drinkwater. De gratis postcodecheck laat zien wat bekend is voor jouw postcodegebied.
3. Filter je kraanwater als je dat wilt. Volgens een Duke-studie is een filter beter dan geen filter, maar de resultaten verschillen sterk per type. Kies een filter waarvan PFOS en PFOA zijn getest.
4. Houd je filter in orde. Vervang het koolstofblok op tijd en reinig het glas.
5. Volg het beleid. Lees hoe het PFAS-verbod ervoor staat. De bron aanpakken blijft de echte oplossing.
6. Heb je gezondheidsvragen? Praat met je huisarts.

Wat laat de labtest van het AquaGlassFilter zien?

We beloven geen gezondheidseffecten en we zeggen niet dat een filter kanker voorkomt. Dat kan niemand aantonen. Wat we wel kunnen laten zien: in de labtest (rapport VM25042010, volgens methode NSF/ANSI 53 en USEPA 537.1, met testwater met toegevoegde stoffen) kwam het koolstofblok uit op meer dan 98% verwijdering van PFOS en meer dan 96% van PFOA. Het glazen reservoir is apart getest door een extern lab. Dit is geen certificering van het hele filter en de testconcentraties liggen hoger dan in kraanwater. Alle rapporten vind je op testresultaten en certificaten.

Bekijk het AquaGlassFilter

Of check eerst gratis jouw postcode

Veelgestelde vragen

Veroorzaakt PFAS kanker?

Het IARC rekent PFOA tot kankerverwekkend voor mensen en PFOS tot mogelijk kankerverwekkend. Het bewijs bij mensen is voor PFOA beperkt en voor PFOS onvoldoende. De indeling zegt niets over de hoogte van het risico.

Welke kankersoorten worden genoemd?

Voor PFOA wijst beperkt bewijs op nierkanker en teelbalkanker. Voor andere soorten is het bewijs onvoldoende.

Is mijn kraanwater veilig?

Nederlands drinkwater voldoet aan de wettelijke norm. Het RIVM adviseert een strengere richtwaarde en vindt kraanwater drinken verantwoord.

Bronnen: IARC, Monograph 135 (2023) · Cancer Research UK (2023) · RIVM, PFOA Dordrecht (2016) · Evides (22 september 2026) · Duke University · testrapport VM25042010.