Hoeveel PFAS zit er in Nederlands kraanwater?
Kort antwoord: Nederlands kraanwater bevat meetbare maar lage concentraties PFAS. Al het Nederlandse drinkwater voldoet aan de wettelijke EU-norm van 100 nanogram per liter (som van 20 PFAS) die sinds 12 januari 2026 geldt. Maar het RIVM adviseert een veel strengere gezondheidskundige richtwaarde van 4,4 nanogram per liter — en die wordt vooral bij drinkwater uit rivierwater regelmatig overschreden.
De twee normen naast elkaar
| Wettelijke EU-norm | RIVM-richtwaarde | |
|---|---|---|
| Waarde | 100 ng/L (som PFAS-20), 500 ng/L totaal | 4,4 ng/L, uitgedrukt in PFOA-equivalenten |
| Status | Wettelijk verplicht sinds 12 januari 2026 (EU-Drinkwaterrichtlijn) | Advies, nog niet wettelijk vastgelegd |
| Basis | Europese regelgeving | EFSA-gezondheidsgrenswaarde voor de vier belangrijkste PFAS, o.a. effecten op het immuunsysteem |
| Voldoet NL? | Ja, overal | Niet overal — zie hieronder |
Het RIVM legt op zijn eigen PFAS-drinkwaterpagina uit waarom het de strengere richtwaarde van 4,4 ng/L adviseert: er is nieuwe kennis over nadelige effecten van PFAS op het immuunsysteem, die al bij zeer kleine hoeveelheden kunnen optreden. Belangrijk daarbij: het RIVM concludeert ook dat Nederlanders via voedsel en drinkwater sámen meer PFAS binnenkrijgen dan de tolereerbare wekelijkse inname.
Waar in Nederland zit de meeste PFAS in het kraanwater?
Dat hangt af van de bron van je drinkwater. Ongeveer 60% van het Nederlandse drinkwater komt uit grondwater; de rest wordt gewonnen uit oppervlaktewater, vooral de Rijn en de Maas.
- Drinkwater uit grondwater (grote delen van Oost- en Zuid-Nederland, o.a. Vitens-gebied) bevat doorgaans de laagste PFAS-concentraties, vaak onder de RIVM-richtwaarde.
- Drinkwater uit rivierwater (West-Nederland: voorzieningsgebieden van onder meer PWN, Waternet, Dunea en Evides) bevat vaker verhoogde waarden. Uit onderzoek van adviesbureau Arcadis in opdracht van het ministerie van IenW blijkt dat de PFAS-gehaltes op deze productielocaties variëren tussen circa 4 en 14 ng/L — rond of boven de RIVM-richtwaarde.
- Ook elders komen overschrijdingen voor: het Limburgse waterbedrijf WML meldde op 2 van zijn 21 winlocaties waarden tot 7,1 ng/L.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) stelde eind 2025 vast dat de huidige drinkwaterzuivering in de meeste gevallen niet effectief genoeg is om onder de RIVM-richtwaarde te komen, en dat drinkwaterbedrijven waar nodig aanvullend moeten zuiveren. Volgens Arcadis hebben bedrijven die van oppervlaktewater afhankelijk zijn minimaal tien jaar nodig om membraaninstallaties te realiseren.
Wat betekent dit voor jou?
Twee dingen zijn allebei waar, en het is eerlijk om ze allebei te benoemen. Ten eerste: Nederlands kraanwater behoort tot het best gecontroleerde ter wereld en voldoet aan alle wettelijke normen — je kunt het gewoon drinken. Ten tweede: de wettelijke norm is ruim twintig keer minder streng dan wat het RIVM op gezondheidskundige gronden adviseert, de totale PFAS-inname van Nederlanders is volgens het RIVM te hoog, en het duurt naar verwachting nog jaren voordat de zuivering overal op het niveau van de richtwaarde zit.
Wie in de tussentijd zelf zijn blootstelling via drinkwater wil verlagen — bijvoorbeeld omdat je in een rivierwaterregio woont, of uit voorzorg voor jonge kinderen — kan dat doen met een waterfilter dat aantoonbaar PFAS verwijdert. Let daarbij op twee dingen: kies een filter dat volgens het NSF/ANSI 53-protocol op PFAS is getest (een claim "verwijdert chloor" zegt niets over PFAS), en vervang de filters strikt op tijd — een verzadigd of verwaarloosd filter presteert slechter en kan zelfs een bacterierisico vormen.
Ter referentie: het AquaGlassFilter is challenge-getest volgens het protocol van NSF/ANSI 53-2022, met meer dan 98% verwijdering van PFOS en meer dan 96% van PFOA — het gefilterde water lag onder de detectielimiet van het laboratorium. Alle rapportnummers, testcondities en beperkingen staan open en bloot op de pagina Zo is AquaGlassFilter getest.
Veelgestelde vragen
Voldoet Nederlands kraanwater aan de PFAS-norm?
Ja. Al het Nederlandse drinkwater voldoet aan de wettelijke EU-norm van 100 ng/L (som PFAS-20) die sinds 12 januari 2026 geldt. De strengere RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/L wordt echter niet overal gehaald, vooral niet bij drinkwater uit rivierwater.
Is kraanwater met PFAS gevaarlijk?
Kraanwater is volgens het RIVM veilig te drinken. De zorg zit in de totale, langdurige PFAS-inname via voedsel én water samen, die in Nederland boven de tolereerbare wekelijkse inname ligt. Drinkwater is daarbij één van de bronnen waar je zelf invloed op hebt.
In welke regio's zit de meeste PFAS in het drinkwater?
In gebieden waar drinkwater uit Rijn- of Maaswater wordt gemaakt, vooral West-Nederland (o.a. voorzieningsgebieden van PWN, Waternet, Dunea en Evides). Daar zijn waarden tussen circa 4 en 14 ng/L gemeten. Drinkwater uit grondwater bevat doorgaans minder PFAS.
Helpt water koken tegen PFAS?
Nee. PFAS zijn hittebestendig; koken verwijdert ze niet en kan de concentratie door verdamping van water zelfs licht verhogen.
Hoe weet ik hoeveel PFAS er in míjn kraanwater zit?
Kijk op de website van je drinkwaterbedrijf: waterbedrijven publiceren hun kwaliteitsrapportages openbaar. Daarin staat ook uit welke bron (grondwater of oppervlaktewater) jouw water wordt gemaakt.