Kalk in je kraanwater: heb je een ontharder of waterfilter nodig?
Gepubliceerd op 19 oktober 2026 · leestijd ongeveer 4 minuten
Witte randen in de waterkoker, een korst op de kraan, een espressomachine die ontkalkt moet worden. Dat zijn de momenten waarop mensen zoeken naar een ontharder of een waterfilter. Maar hoe hard is Nederlands kraanwater eigenlijk, en lost een filter dit probleem op?
Hoe hard is kraanwater in Nederland?
Volgens Milieu Centraal verlagen drinkwaterbedrijven het calcium- en magnesiumgehalte al bij de bron, zodat er minder kalkaanslag ontstaat. Bijna twee derde van de gemeenten heeft zacht water en echt hard water komt nauwelijks nog uit de kraan. Toch verschilt het per regio. Jouw drinkwaterbedrijf kan je de waterhardheid van je adres geven. Onze gratis waterkwaliteitscheck op postcode laat de hardheid ook zien, naast PFAS en lood.
Waar komt kalkaanslag vandaan?
Hard water bevat veel calcium en magnesium. Slaat calcium neer als calciumcarbonaat, dan ontstaat kalk. Dat gebeurt vooral bij hoge temperaturen, dus in waterkokers, koffiemachines en kokendwaterkranen. Volgens Radar (AVROTROS) haal je kalk in de meeste gevallen gewoon weg met azijn of een borstel.
Wat doet een ontharder?
- Ionenwisselaar: ruilt calcium in voor natrium. Daarmee komt er zout in je water en in het afvalwater.
- Membraanfilter (omgekeerde osmose): haalt bijna alle stoffen uit het water, ook mineralen en smaak. Er gaat veel water verloren: gemiddeld blijft er ongeveer 30 liter schoon water over uit 100 liter.
- Magneetsysteem: verandert de vorm van de kalkneerslag. De werking is volgens Radar niet goed onderzocht en lijkt niet altijd te werken.
Milieu Centraal wijst erop dat een ontharder alleen zinvol is bij hard water en dat bacteriën op het filter kunnen groeien als je het niet goed onderhoudt.
En een koolstoffilter, zoals een gravity-filter?
Een koolstoffilter is gemaakt voor andere stoffen dan kalk, zoals chloor en bepaalde microverontreinigingen. Het is geen ontharder. Het AquaGlassFilter is dat ook niet: wij hebben het niet op waterhardheid getest en beloven niets over kalkaanslag. Verwacht dus niet dat je waterkoker er schoner van blijft.
Milieu Centraal en PWN vinden een filter in Nederland niet nodig, omdat het kraanwater aan de wettelijke eisen voldoet. Of een filter bij jou past, hangt af van wat je wilt aanpakken, bijvoorbeeld een chloorsmaak, lood uit oude leidingen of PFAS. Dat is een persoonlijke afweging.
4 tips voordat je geld uitgeeft
- Zoek eerst je waterhardheid op. Bij zacht of middelhard water is een ontharder meestal overbodig.
- Ontkalk je apparaten regelmatig. Azijn of een borstel is vaak genoeg voor waterkoker en kranen.
- Kies een ontharder alleen bij hard water en lees vooraf hoe je hem onderhoudt.
- Vervang filters op tijd. PWN, Milieu Centraal en Radar waarschuwen allemaal dat een niet-vervangen filter bacteriën kan opbouwen.
Wat het AquaGlassFilter wel en niet doet
In de labtest van de fabrikant van het koolstofblok (rapport VM25042010, testwater met toegevoegde stoffen) zakte vrij chloor van 2,05 naar minder dan 0,01 mg/l (meer dan 99% verwijderd) en PFOS met meer dan 98%. Het glas is door een extern lab onderzocht op lood en cadmium. Er is geen test op kalk of waterhardheid. Het filterelement vervang je elke 4 maanden of na 1000 liter, wat eerst komt.
Veelgestelde vragen
Is Nederlands kraanwater hard?
Meestal niet. Drinkwaterbedrijven verzachten het water centraal. De hardheid verschilt wel per regio, dus check je postcode.
Haalt een waterfilter kalk uit mijn water?
Een koolstoffilter niet. Daarvoor heb je een ontharder nodig. Het AquaGlassFilter is er niet voor bedoeld.
Is een ontharder nodig?
Alleen bij hard water. Bij zacht water heeft hij weinig effect.
Bronnen: Milieu Centraal, Schoon drinkwater · Radar (AVROTROS), Waterontharders, 4 maart 2024 · PWN, PFAS en drinkwater