Overgangsklachten en PFAS: wat heeft drinkwater ermee te maken?
Overgangsklachten en PFAS: wat heeft drinkwater ermee te maken?
Hoe de overgang werkt — en waarom hormoonverstoring dan extra telt
De overgang is een periode waarbij de eierstokken minder oestrogeen aanmaken. Dat dalende oestrogeen is de directe oorzaak van opvliegers, nachtelijk zweten, slaapproblemen en stemmingswisselingen.
Het hormoonstelsel is in deze periode al in balans. Elke externe factor die die balans verder verstoort, heeft meer impact dan in een fase van hormonale stabiliteit. PFAS zijn precies zo’n externe factor.
Wat PFAS doen met het vrouwelijk hormoonstelsel
PFAS zijn endocriene disruptors — ze verstoren het hormoonstelsel door oestrogeenreceptoren na te bootsen of te blokkeren.
PFAS en vervroegde menopauze
Een meta-analyse in Environment International (2021) analyseerde acht studies met meer dan 26.000 vrouwen. Vrouwen met de hoogste PFAS-bloedspiegels kwamen gemiddeld 1-2 jaar eerder in de overgang. Het verband was statistisch significant en consistent over verschillende PFAS-varianten.
Eerder in de overgang komen heeft gevolgen: een langere periode van oestrogeenverlies verhoogt het risico op osteoporose, hart- en vaatziekten en cognitieve achteruitgang.
PFAS en vasomotorische klachten
Onderzoek van de University of Michigan toonde aan dat vrouwen met hogere PFAS-bloedspiegels significant vaker en heviger opvliegers rapporteerden. De onderzoekers hypothetiseerden dat PFAS de temperatuurregulering in de hypothalamus beïnvloeden via verstoring van oestrogeensignalering.
Zit er PFAS in Nederlands drinkwater?
Ja. Minister Karremans erkende in april 2026 dat de totale blootstelling aan PFAS via drinkwater en voedsel boven de gezondheidskundige grenswaarde ligt. PFAS hopen op in het lichaam en breken niet af. Een vrouw die haar hele leven aan lage PFAS-concentraties is blootgesteld heeft meer PFAS in haar bloed dan iemand die pas recent blootgesteld is.
Andere stoffen in drinkwater die het hormoonstelsel beïnvloeden
| Stof | Hormonaal effect | Aanwezig in NL drinkwater? |
|---|---|---|
| PFAS | Verstoort oestrogeenreceptoren, geassocieerd met vervroegde menopauze | Ja — meetbaar |
| Pesticiden | Oestrogeenachtige werking bij sommige varianten | Sporen in grondwater |
| Medicijnresten (hormonen) | Oestrogeen aangetoond in drinkwaterbronnen | Sporen aangetoond (RIVM) |
| Bisfenol A (BPA) | Sterke oestrogeenimitator | Via plastic flessenwater, niet via leidingen |
Wat je zelf kunt doen
Filterpatroon: kies een waterfilter dat specifiek op PFAS is getest via USEPA 537.1. Vraag altijd om het testrapport.
Geen plastic flessen: plastic kan bisfenol A en ftalaten afgeven — beide hormoonverstorend. Een glazen filter geeft niets af.
Kookgerei: vervang teflon-gecoate pannen door rvs, gietijzer of keramisch.
Wat de AquaGlassFilter verwijdert
| Stof | Relevant voor hormoonbalans | Verwijdering |
|---|---|---|
| PFOS | Verstoort oestrogeenreceptoren | >98% |
| PFOA | Geassocieerd met vervroegde menopauze | >96% |
| Lood | Hormoonverstorend bij langdurige blootstelling | 99,76% |
| Cadmium | Oestrogeenachtige werking | 98,86% |
| Pesticiden/VOC’s | Deels oestrogeenachtig | Niet aantoonbaar in effluent |
Veelgestelde vragen
Gerelateerd