PFAS in Nederlands drinkwater: wat zegt de overheid er zelf over?

Wat erkent de overheid officieel over PFAS in drinkwater?

Op 1 april 2026 beantwoordde minister Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) vragen van Tweede Kamerlid Kostic (PvdD) over het Arcadis-rapport Grondwaterkwaliteit Nederland 2024. De antwoorden zijn openbaar en bevatten een aantal opmerkelijke erkenningen.

Op de vraag of de blootstelling aan PFAS via drinkwater problematisch is, antwoordde de minister woordelijk: "Het is bekend dat de blootstelling aan PFAS via voedsel en het drinkwater boven de gezondheidskundige grenswaarde ligt. Dat betekent dat effecten van PFAS op het immuunsysteem niet uit te sluiten zijn."

Dit is gebaseerd op RIVM-onderzoek uit 2023, dat de blootstelling van Nederlanders aan PFAS via voedsel én drinkwater in kaart bracht. Het kabinet noemt de situatie expliciet "onwenselijk" en heeft een aanpak in vier sporen aangekondigd.

Wat is de huidige PFAS-norm in Nederlands kraanwater?

Sinds 12 januari 2026 geldt in het Drinkwaterbesluit een norm van 100 nanogram per liter (ng/l) voor 20 PFAS-stoffen samen. Nederlandse drinkwaterbedrijven houden zich aan deze norm en controleren het water regelmatig.

Tegelijkertijd erkent de overheid dat de totale blootstelling via alle bronnen samen — drinkwater, voedsel, lucht, producten — boven de gezondheidskundige grenswaarde ligt die het RIVM hanteert. Dat is de reden waarom het kabinet inzet op verdere aanscherping van normen, ook op Europees niveau.

Wat zijn PFAS precies?

PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) is een verzamelnaam voor duizenden synthetische chemische stoffen. Ze worden al decennia gebruikt in anti-aanbaklagen, blusschuim, waterafstotende kleding en voedselverpakkingen. PFAS zijn bijzonder persistent — ze breken vrijwel niet af in het milieu of in het menselijk lichaam, wat de bijnaam "eeuwigdurende chemicaliën" heeft opgeleverd.

De meest onderzochte varianten in Nederlands drinkwater zijn PFOS en PFOA. Beide zijn al jaren geleden verboden, maar zijn nog altijd aantoonbaar aanwezig in grondwater en oppervlaktewater door historische vervuiling.

Hoeveel PFAS zit er in grondwater en drinkwater?

Het Arcadis-rapport Grondwaterkwaliteit Nederland 2024 laat zien dat PFAS in 85% van het ondiepe grondwater wordt aangetroffen, waarbij in een groot deel van de gevallen de gehanteerde normen worden overschreden. Het gaat hier om grondwater vóór zuivering — niet om het gezuiverde water dat uit je kraan komt.

Drinkwaterbedrijven zuiveren het grondwater voordat het als drinkwater wordt geleverd. Die zuivering is effectief, maar verwijdert niet altijd alle PFAS volledig — afhankelijk van de zuiveringstechniek en de concentratie in de bron. Dat is de reden waarom aanvullende filtratie zinvol kan zijn als je je blootstelling verder wilt verminderen.

Wat doet een waterfilter wel en niet tegen PFAS?

Niet elk waterfilter verwijdert PFAS. Een gewone BRITA-kan filtert voornamelijk kalk en chloor — voor PFAS-verwijdering heb je een filter met actieve koolstof of specifieke filtermaterialen nodig, én je hebt onafhankelijke testdata nodig om te weten of het werkt.

Controleer bij elk filter twee dingen:

1. Is het filter specifiek getest op PFAS, bij voorkeur via USEPA-methode 537.1 (LC-MS/MS)?
2. Is het testrapport publiek beschikbaar, door een geaccrediteerd lab uitgevoerd?

Onafhankelijke testresultaten AquaGlassFilter

Het filterpatroon van de AquaGlassFilter is getest door NSF International, een onafhankelijk Amerikaans testinstituut (Ann Arbor, Michigan). De PFAS-test is uitgevoerd via USEPA 537.1-2020, de gouden standaard voor PFAS-analyse in drinkwater (LC-MS/MS methode).

Het volledige testrapport is openbaar beschikbaar op aquaglassfilter.com/pages/nsfcertificering-testrapport.

Wat doet de overheid aan het probleem?

Het kabinet erkent het probleem en werkt aan oplossingen — maar benadrukt ook dat PFAS persistente stoffen zijn die niet snel verdwijnen. Minister Karremans verwoordde het zo: "Het zijn persistente stoffen die soms al decennia geleden in ons milieu terecht gekomen zijn en daar niet of nauwelijks afbreken."

De aanpak van het kabinet richt zich op vier sporen: een Europees PFAS-verbod (Nederland is initiatiefnemer), stimuleren van alternatieven voor PFAS in producten, vermindering van blootstelling via RIVM-onderzoek, en aanscherping van normen. Dat is zinvol beleid — maar het effect is op de lange termijn. In de tussentijd blijft PFAS aantoonbaar aanwezig.

Wat kun je zelf doen?

Kraanwater in Nederland is veilig in de zin dat het voldoet aan de wettelijke normen. Als je je blootstelling aan PFAS verder wilt verminderen, zijn er een paar praktische stappen:

Filteren: gebruik een filter dat specifiek op PFAS is getest via USEPA 537.1. Controleer altijd of er een publiek testrapport beschikbaar is — marketingclaims zonder data zijn nietszeggend.

Vergelijken: niet elk filter verwijdert hetzelfde. Een eenvoudige filterkan (voor smaakverbetering) werkt anders dan een gravity filter met actief koolstoffilter. Kijk naar de testmethode én de gemeten verwijderingspercentages.

Informatie raadplegen: het RIVM (rivm.nl/pfas) en het Drinkwaterportaal (waterkwaliteitsportaal.nl) bieden actuele informatie over PFAS in grondwater en drinkwater per regio.

Conclusie

De Nederlandse overheid erkent officieel dat de blootstelling aan PFAS via drinkwater en voedsel boven de gezondheidskundige grenswaarde ligt. Dat is een relevant gegeven — geen reden voor paniek, maar wel een reden om te begrijpen wat er in je water zit en welke keuzes je kunt maken.

Een waterfilter lost het maatschappelijke probleem niet op. Maar het verlaagt wel je persoonlijke blootstelling — als het filter tenminste echt op PFAS is getest en die test publiek beschikbaar is.