Wetenschappelijk onderbouwd · Columbia University · RIVM · KWR
Microplastics in kraanwater en flessenwater: wat zit er echt in jouw water?
Je denkt dat je flessenwater schoner is dan kraanwater. Nieuw onderzoek draait dat volledig om. 240.000 plasticdeeltjes per liter in flessenwater. 18 deeltjes per 1.000 liter kraanwater. Dit zijn de feiten — en wat je eraan kunt doen.
Direct antwoord: Nederlands kraanwater bevat aanzienlijk minder microplastics dan flessenwater. Onderzoek van Dunea en Waternet toont 18 deeltjes per 1.000 liter na volledige zuivering. Columbia University vond 240.000 deeltjes per liter flessenwater — 90% nanoplastics die klein genoeg zijn om in de bloedbaan te dringen. De wetenschap is helder: drink kraanwater. Gebruik glas, geen plastic.
240.000
Micro- en nanoplastics per liter flessenwater
Columbia University & Rutgers, 2024
18
Deeltjes per 1.000 liter kraanwater na zuivering
Dunea & Waternet, 2023
90%
Van flessenwater-deeltjes zijn nanoplastics
Columbia University, 2024
2020
Jaar dat microplastics voor eerst in menselijke placenta werden aangetroffen
Wetenschappelijk onderzoek
Wat zijn microplastics en nanoplastics?
Microplastics zijn plasticdeeltjes kleiner dan 5 millimeter. Ze ontstaan wanneer groter plastic afbreekt door zonlicht, warmte en mechanische slijtage — van autobanden, kleding, verpakkingen en cosmetica. Nanoplastics zijn nog kleiner: minder dan 1 micrometer. Ze zijn onzichtbaar voor het blote oog en zelfs voor de meeste microscooptechnieken.
Schaal: van zichtbaar naar onzichtbaar
5 mm
Microplastic (max)
Ter grootte van een mosterdzaadje. Zichtbaar met het blote oog.
0,05 mm
Microplastic (min)
Detectiegrens Dunea/Waternet onderzoek. Niet zichtbaar, wel meetbaar.
<1 μm
Nanoplastic
1.000x kleiner dan een mensenhaar. Klein genoeg om cellen binnen te dringen.
70 μm
Mensenhaar (dikte)
Referentie: nanoplastics zijn 70x dunner dan één haar.
Het cruciale verschil: grotere microplastics worden door het lichaam grotendeels uitgescheiden. Nanoplastics zijn zo klein dat ze door de darmwand, in de bloedbaan en mogelijk in individuele cellen kunnen doordringen. Dat maakt nanoplastics de meest zorgwekkende categorie.
Flessenwater vs. kraanwater: de feiten naast elkaar
De vergelijking is vernietigend voor flessenwater. Wetenschappers van Columbia University en Rutgers analyseerden in 2024 drie internationaal verkrijgbare merken flessenwater met geavanceerde lasertechnieken die voor het eerst ook nanoplastics konden detecteren. Het resultaat veranderde het debat fundamenteel.
Microplastics per liter240.000 deeltjes
Nanoplastics %90% van totaal
Bron van plasticFles + nylonmembranen zuivering
Kosten per liter€0,40–0,80
Plastic afvalHonderden flessen per jaar
PFAS aanwezigJa — niet getest op fles
Microplastics per 1.000L18 deeltjes
NanoplasticsNiet meetbaar aangetoond
Zuivering10–14 stappen drinkwaterbedrijf
Kosten per liter€0,001
Plastic afvalGeen bij gebruik van glas
PFAS aanwezigLaag — onafhankelijk getest
“Zelfs als je gezond leeft, blijf je blootgesteld aan schadelijke invloeden. Je kunt moeilijk stoppen met eten. Maar wat drinken betreft zegt mijn gezonde verstand: drink kraanwater, uit een glas.”
Prof. Marja Lamoree, toxicoloog, Vrije Universiteit Amsterdam — LINDA.nl, 2024
De ironie is pijnlijk: flessenwater wordt vaak gepresenteerd als de zuivere, gezonde keuze. Maar de productieprocessen voegen plastic toe. Nylonmembranen die worden gebruikt om flessenwater te zuiveren van bacteriën en pesticiden geven onder hoge druk nylonvezels af aan het water zelf.
Wat doen microplastics en nanoplastics in het menselijk lichaam?
Dit is het meest onzekere deel — en we zijn eerlijk over die onzekerheid. De wetenschap is nog volop in ontwikkeling. Maar wat we al weten is zorgwekkend genoeg om aandacht te rechtvaardigen.
2019
Microplastics in Alpenschnee en op de Noordpool. Plasticdeeltjes bereiken zelfs de meest afgelegen plekken op aarde via de lucht.
2020
Microplastics aangetroffen in menselijke placenta. Voor het eerst aangetoond dat plastic de placentabarrière kan passeren en in het ongeboren kind terecht kan komen.
2022
Microplastics aangetoond in menselijk bloed. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam vinden plasticdeeltjes in bloedmonsters van 77% van de onderzochte mensen.
2023
Nanoplastics gevonden in hersenen van muizen. Dierstudies tonen ophoping in hersenweefsel, lever en hart. Neurologische effecten bij langdurige blootstelling aangetoond.
2024
Columbia University: 240.000 deeltjes per liter flessenwater. Geavanceerde lasertechniek maakt nanoplastics voor het eerst zichtbaar op grote schaal. Flessenwater blijkt 10–100x meer plastic te bevatten dan eerder gemeten.
2024
Microplastics aangetoond in menselijk hartweefsel. Bij patiënten die een hartoperatie ondergingen werden plasticdeeltjes gevonden in hartspiercellen.
Wat we nog niet weten: de exacte drempelwaarden voor gezondheidsschade bij mensen zijn wetenschappelijk nog niet vastgesteld. Langetermijnstudies bij mensen ontbreken. De RIVM en WHO benadrukken dat er geen direct bewijs is voor acute gezondheidsschade bij de huidige blootstellingsniveaus via drinkwater — maar de signalen rechtvaardigen voorzichtigheid.
Hoe komt Nederlands kraanwater zo schoon te zijn?
Nederlandse drinkwaterbedrijven passen een intensief zuiveringsproces toe van 10 tot 14 stappen voordat water de kraan bereikt. Grote microplastics worden effectief verwijderd. Het resultaat van onderzoek van Dunea en Waternet is indrukwekkend: van de circa 80.000 deeltjes per kubieke meter in oppervlaktebronnen blijven na volledige zuivering slechts 18 deeltjes per 1.000 liter over.
Grondwater heeft een extra voordeel: Brabant Water, Waterbedrijf Groningen en andere grondwaterbedrijven winnen water uit diepe aardlagen. Grond fungeert als natuurlijk filter dat microplastics van nature tegenhoudt. Grondwater bevat daardoor structureel minder microplastics dan oppervlaktewater.
De enige kwetsbaarheid: de distributieleidingen na het zuiveringsstation. Als er leidingen zijn gemaakt van plastic, kunnen na zuivering alsnog minimale hoeveelheden microplastics vrijkomen in het water. Dit effect is klein maar niet nul.
Het Brita-paradox: filtert plastic eruit — of erin?
Dit is een van de meest onderschatte risico's in de waterfilterwereld. Brita-filterkannen zijn gemaakt van plastic. De filterpatronen bevatten nylonmembranen. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat nylonvezels kunnen vrijkomen wanneer water door filterpatronen stroomt — hetzelfde mechanisme dat flessenwater verontreinigt.
Het Brita-probleem in cijfers: onderzoek toont aan dat Brita-filterpatronen microplastics groter dan 5 micrometer verwijderen — maar de nylonmembranen in de patroon kunnen zelf vezels afgeven aan het gefilterde water. Per liter gefilterd Brita-water is de netto microplasticbalans onduidelijk en niet publiek gepubliceerd door Brita.
Het glazen alternatief: AquaGlassFilter heeft een behuizing van borosilicaatglas — chemisch inert, geeft niets af aan water. NSF International heeft alle materialen (glas, siliconen afdichting, RVS-kraan) getest op migratie: geen schadelijke stoffen aangetroffen. Het filterpatroon zelf is van carbon-block — geen nylonmembraan.
Praktische keuzes: wat verlaagt jouw microplastic-inname?
✓ Verlaagt blootstelling
- Kraanwater drinken uit een glazen of RVS beker
- Waterfilter met glazen behuizing gebruiken
- Geen plastic flessen hergebruiken of verhitten
- Plastic flessen niet in de zon laten staan
- Koud kraanwater drinken (niet heet uit plastic leidingen)
- Grondwater-regio's: Eindhoven, Breda, Groningen
✗ Verhoogt blootstelling
- Flessenwater drinken uit plastic flessen
- Plastic flessen in de auto laten opwarmen
- Plastic waterfilterkan met nylonmembraan
- Hergebruikte plastic flessen lang gebruiken
- Heet water in plastic bekertjes
- Synthetische kleding wassen zonder filter op de wasmachine
~ Neutraal / onduidelijk
- Kraanwater koken (verwijdert deels microplastics gebonden aan kalk)
- RVS drinkfles (geen plastic maar kan metalen afgeven)
- Glasflessen flessenwater (minder plastic, maar zuiveringsproces gebruikt nylon)
- Koolstoffilters zonder glazen behuizing
Helpt koken tegen microplastics?
Gedeeltelijk — en alleen voor specifieke deeltjes. Chinees onderzoek gepubliceerd in 2024 toont aan dat koken microplastics die gebonden zijn aan kalkaanslag effectief kan verwijderen. Het kookproces laat kalk neerslaan, en microplastics die aan kalkdeeltjes hechten, slaan mee neer en kunnen worden weggefilterd via een koffiefilter.
Wat koken wél doet: microplastics verwijderen die aan kalk hechten, bacteriologische veiligheid garanderen, chloor laten verdampen.
Wat koken niét doet: vrij zwevende nanoplastics verwijderen, PFAS verwijderen, lood verwijderen, medicijnresten verwijderen. Koken is één stap — geen complete oplossing.
Veelgestelde vragen over microplastics in drinkwater
Zitten er microplastics in Nederlands kraanwater?
Ja, maar in extreem lage concentraties. Onderzoek van Dunea en Waternet toont 18 deeltjes microplastics per 1.000 liter na volledige zuivering. Dat is 13 miljoen keer minder dan flessenwater. Nederlands kraanwater behoort wereldwijd tot de schoonste.
Hoeveel microplastics zitten er in flessenwater?
Gemiddeld 240.000 micro- en nanoplastics per liter, waarvan 90% nanoplastics. Dit is aangetoond door Columbia University en Rutgers in 2024 met geavanceerde lasertechnologie. Eerder onderzoek onderschatte dit sterk omdat nanoplastics niet detecteerbaar waren met oude methoden.
Zijn microplastics gevaarlijk voor de gezondheid?
De wetenschap is nog in ontwikkeling. Dierstudies tonen ophoping in organen en mogelijke ontstekingsreacties. Microplastics zijn aangetroffen in menselijk bloed (2022), placentaweefsel (2020) en hartspierweefsel (2024). De langetermijneffecten voor mensen zijn wetenschappelijk nog niet vastgesteld. Het voorzorgsbeginsel pleit voor zo laag mogelijke blootstelling.
Voegt een Brita-kan microplastics toe aan water?
Mogelijk. Brita-filterpatronen bevatten nylonmembranen. Onderzoek toont aan dat nylonvezels kunnen vrijkomen wanneer water door membranen stroomt. Brita heeft geen publiek testrapport gepubliceerd over de netto microplasticbalans van hun filterpatronen. Een glazen waterfilter met carbon-block patroon heeft dit risico niet.
Is kraanwater beter dan flessenwater voor microplastics?
Ja, aanzienlijk. Nederlands kraanwater bevat na volledige zuivering 18 deeltjes per 1.000 liter. Flessenwater bevat 240.000 per liter. De WHO concludeert dat kraanwater in landen met strenge zuivering zoals Nederland aanzienlijk minder microplastics bevat dan gebotteld water.
Helpt koken tegen microplastics?
Gedeeltelijk. Koken verwijdert microplastics die gebonden zijn aan kalkaanslag. Vrij zwevende nanoplastics worden niet verwijderd door koken. Koken verwijdert ook geen PFAS, lood of medicijnresten.
Welk drinkwater bevat de minste microplastics in Nederland?
Diep grondwater van Brabant Water, Waterbedrijf Groningen en vergelijkbare bedrijven. Grond filtert microplastics van nature. Steden zoals Eindhoven, Breda, Tilburg en Groningen hebben structureel lagere microplastic-concentraties in hun drinkwater dan steden die Rijn- of oevergrondwater gebruiken.
Drink kraanwater. Gebruik glas. Geen plastic.
AquaGlassFilter: glazen behuizing van borosilicaatglas — geen nylonmembranen, geen plastic reservoir. NSF-materiaaltest: niets aangetroffen. Verwijdert >98% PFOS, 99,76% lood en >99,99% chloor.
Bekijk AquaGlassFilter (€199) →
NSF/ANSI 42 gecertificeerd · Cert. #C0518081-01 · Glazen behuizing · Geen installatie
