Eli Lilly in Katwijk: waar komt het afvalwater van de afslankpillenfabriek terecht?

Gepubliceerd op 5 oktober 2026 · leestijd ongeveer 5 minuten

Op 1 oktober 2026 stemde de gemeenteraad van Katwijk met 28 tegen 4 stemmen in met de bouw van een medicijnfabriek van Eli Lilly. Daar komen diabetes- en afslankpillen. Veel inwoners vragen zich af wat er met het afvalwater gebeurt. Het eerlijke antwoord is dat dit nog niet is besloten. Hieronder lees je wat er wel vaststaat, welke routes mogelijk zijn en wat dat voor je kraanwater betekent.

Wat is er besloten?

• De raad gaf akkoord op de vergunningaanvraag. Het gaat om een investering van ongeveer 3 miljard dollar, ruim 20 hectare bij het Valkenburgse Meer, een gebouw van maximaal 40 meter en ongeveer 500 banen.
• Dat besluit gaat over het gebouw. Voor het produceren van medicijnen en het lozen van afvalwater heeft Eli Lilly nog aparte vergunningen nodig.
• Een referendumverzoek van honderden inwoners is afgewezen.

Al in mei meldde Omroep West dat omwonenden zich zorgen maken over medicijnresten, chemische incidenten en de waterkwaliteit. De gemeente liet daarom een second opinion uitvoeren met aandacht voor veiligheid, waterkwaliteit en de oevers van het meer.

Waar kan het afvalwater heen?

De vergunning voor lozen is nog niet verleend, dus je kunt nu alleen beschrijven wat de mogelijkheden zijn. Hoe een fabriek als deze in het algemeen met proceswater omgaat:

1. Zuivering op het terrein en daarna lozing op oppervlaktewater. Volgens een uitleg van het CDA Zuid-Holland komt er een afvalwaterzuivering op locatie. Dit is een politieke partij, geen vergunningsstuk. Het water gaat dan naar een sloot, vaart of rivier. Het Hoogheemraadschap van Rijnland bepaalt welke eisen daarvoor gelden.
2. Lozing op het riool en verwerking in een openbare zuivering, zoals de installatie van Rijnland in Katwijk. Dat kan alleen als de samenstelling het toelaat.
3. Afvoer van sterk vervuilde stromen als afval. Water met veel oplosmiddelen wordt bij bedrijven meestal apart verzameld en laten verwerkt.

Welke combinatie het wordt, is niet bekend. Een blog dat zich beroept op de ontwerpvergunning (Constable, niet door ons gecontroleerd) schrijft dat het gezuiverde water "waarschijnlijk" op de Oude Rijn terechtkomt. Dat is geen officieel besluit. Als het de Oude Rijn wordt: die loopt door Leiden en komt bij Katwijk in de Noordzee uit.

Wie beslist wat?

• Bouw: gemeente Katwijk en Omgevingsdienst West-Holland.
• Milieu en productie: provincie Zuid-Holland met de omgevingsdiensten.
• Water en lozing: Hoogheemraadschap van Rijnland.
• Drinkwater: Dunea.

Deze verdeling komt uit dezelfde CDA-uitleg. Controleer bij de overheden zelf wie waarover beslist voor je dit als vaststaand citeert.

Wat betekent dit voor je kraanwater?

Dat hangt af van twee dingen: wat er precies wordt geloosd en waar je drinkwater vandaan komt. Beide zijn nu niet te beantwoorden. Wat bekend is: voor veel geneesmiddelresten bestaan geen wettelijke normen voor drinkwater, en drinkwaterbedrijven zuiveren en controleren daarom op eigen signaalwaarden. Lees meer in ons artikel over medicijnresten en hormonen in kraanwater.

Voor het gebruik van drinkwater zelf zegt de CDA-uitleg dat Dunea onderzocht heeft of de vraag past binnen de verwachte capaciteit, onder voorwaarde dat Eli Lilly zuinig omgaat met water, en dat drinkwater voor inwoners voorrang krijgt.

Wat kun je zelf doen?

1. Volg de besluitvorming. Ontwerpbesluiten voor vergunningen liggen meestal ter inzage en dan kun je een zienswijze indienen. Houd daarvoor de pagina's van Rijnland, de provincie en de gemeente in de gaten.
2. Check je eigen drinkwater. Doe de gratis postcodecheck voor PFAS, lood en hardheid in jouw regio.

Waar het AquaGlassFilter wel en niet over gaat

Actieve kool, het materiaal in de carbon block van ons filter, kan veel geneesmiddelresten uit water halen, maar niet alle. In een overzicht van het RIVM over actieve kool in drinkwaterzuivering (RIVM-briefrapport 2025-0143, bijlage D) scoren onder meer naproxen, azitromycine en lamotrigine goed, terwijl metformine niet wordt tegengehouden. Dat overzicht gaat over zuiveringsinstallaties en niet over ons filter. Voor het AquaGlassFilter zelf hebben we geen testrapport op medicijnresten, dus we noemen daarvoor geen percentages.

Wat wel getest is: PFOS (meer dan 98%) en PFOA (meer dan 96%) in een challenge-test volgens het NSF/ANSI 53-protocol. Alle rapporten staan op testresultaten en certificaten. Meer over het filter vind je op de pagina van het AquaGlassFilter.

Veelgestelde vragen

Is al besloten waar het afvalwater van Eli Lilly heen gaat?

Nee. De vergunning voor het lozen van afvalwater moet nog worden aangevraagd en beoordeeld.

Komt het afvalwater in het Valkenburgse Meer?

Dat is niet bekend. Er is geen vergunning verleend en we vonden geen officiële bron die dit noemt.

Is mijn kraanwater onveilig door de fabriek?

Daar is geen aanleiding voor in de huidige stukken. De fabriek is nog niet gebouwd en de lozing is niet vergund.

Haalt een waterfilter medicijnresten uit mijn water?

Actieve kool haalt volgens het RIVM veel geneesmiddelresten uit water, maar niet alle (metformine bijvoorbeeld niet). Of ons filter dat voor specifieke stoffen doet, is niet getest.

Bronnen: Groentennieuws (naar Omroep West) · TPO · VG Visie · Omroep West, 23 mei 2026 · CDA Zuid-Holland · RIVM-briefrapport 2025-0143.